Series bài viết tìm hiểu mạch điện công nghiệp A-Z

Hướng dẫn mạch điện bảo vệ mất pha dùng 3 rơ le trung gian- ưu nhược điểm ra sao

15:18 08/01/2022

Việc bảo vệ mất pha cho động cơ 3 pha như chúng ta biết là yêu cầu kỹ thuật cơ bản và quan trọng trong hệ thống điện 3 pha.
Tuy nhiên do trước đây việc mua rơ le bảo vệ pha cho động cơ còn khó khăn vì lý do khan hàng hoặc giá rơ le bảo vệ pha còn khá cao dẫn đến việc nhiều người tìm giải pháp đơn giản là dùng 3 rơ le trung gian / rơ le kiếng để bảo vệ mất pha.
Điều này thực hiện được hay không và có ưu nhược điểm gì? Chúng ta cùng bàn luận làm rõ trong bài viết sau đây.
Trước tiên chúng ta hãy cùng xem 1 sơ đồ đấu nối đơn giản như sau cho tủ điện khởi động 1 động cơ ba pha:

Trong sơ đồ trên ta thấy rằng chỉ cần dùng 3 rơ le trung gian Relay A, B, C đấu nối cuộn hút qua 3 pha đỏ vàng xanh, tiếp điểm của 3 relay này sẽ đi nối tiếp với nhau và song song với nút ấn ON tạo thành mạch tự giữ cho nút ấn.
Khi ấn nút ON, điện đi qua cuộn hút của Contactor, đóng điện khởi động động cơ. Đồng thời lúc này, điện đi qua 3 pha đỏ, vàng, xanh và đi qua cuộn hút của 3 relay A, B, C (dùng làm bảo vệ mất pha) và hút tiếp điểm thường mở của 3 relay này đóng lại và tạo mạch tự giữ cho nút ON. Khi ta nhả nút ON ra, nhờ mạch tự giữ trên mà contactor tiếp tục đóng và động cơ tiếp tục chạy bình thường.
Khi sự cố mất 1 pha bất kỳ trong 3 pha đỏ, vàng, xanh thì một trong 3 relay A, B, C sẽ tự ngắt tiếp điểm ra. Lúc này mạch tự giữ đã bị cắt và cuộn hút contactor mất điện nhả contactor ra để ngắt động cơ.

Ưu điểm của mạch này:
1/ Mạch điện rẻ tiền
2/ Relay trung gian luôn sẵn hàng
Nhược điểm của mạch này:
1/ Tốn không gian tủ điện vì dùng 3 relay thay vì 1 relay
2/ Chỉ bảo vệ được mất pha, không bảo vệ được đảo pha và mất cân bằng pha như 1 rơ le bảo vệ pha cơ bản. Như vậy ta thấy tiết kiệm được vài chục nghìn nhưng chỉ có được 30% chức năng bảo vệ pha.
3/ Tiết kiệm một chút tiền mua thiết bị nhưng lại tốn dây đấu nối lằng nhằng hơn trong tủ điện, không hiệu quả về lâu dài khi sử dụng

Hiện nay các rơ le bảo vệ pha được các hãng sản xuất ngày càng tối ưu nhỏ gọn và khá kinh tế nên gần như việc sử dụng 3 rơ le trung gian để bảo vệ không còn xuất hiện nữa, đặc biệt là với các nhà sản xuất tủ điện chất lượng và chuyên nghiệp.

Chúc các bạn thành công!
 

 

 

arrow
phone 0912329300